11-6-2017 επι του πιεστηρίου: * για τον νέο νόμο αυθαιρέτων δεν θα γίνει νεότερη διαβούλευση * οι δηλώσεις του Ν. 4178/13 θα συνεχιστούν κανονικά (πληρωμές, υποβολή δικαιολογητικών και σχεδίων) για την επόμενη διετία

31/1/11

Κάτι ανάμεσα σε μάθημα και γιορτή

Τα ειδικά θέματα Οικοδομικής του 8ου εξαμήνου στο τμήμα της Αρχιτεκτονικής του Ε.Μ.Π. ήταν εκείνο το "επιλεγόμενο" μάθημα που παρακολουθούσε κάθε φοιτητής εκείνης της εποχής που σεβόταν τον εαυτό του. Γι αυτό άλλωστε από τους περίπου 130-140 εγγεγραμμένους κάθε έτους το μάθημα είχε κάθε χρόνο τους 120! Και στις έδρες των άλλων δύο επιλεγομένων μαθημάτων πάσχιζαν να συμπληρώσουν τους 8 απαιτούμενους… Και όταν ερχόταν το πρώτο μάθημα κανείς δεν περίμενε να ακούσει κάποια εισαγωγική ομιλία. Όλοι ξέραμε, όλοι είχαμε δει κι ακούσει, είχαμε βοηθήσει φίλους από τα προηγούμενα έτη. Ήταν αδύνατον να μην ξέρουμε! Η μοναδική και μάλιστα μεγάλη αγωνία ήταν μέχρι να ακούσουμε την εκφώνηση του φετινού θέματος. 

Κύριος εισηγητής σε εκείνο το μάθημα της Οικοδομικής ήταν ο (από το 2002) εκλιπών Δημήτρης Μπίρης. Τον οποίο ίσως θα θυμόμαστε, πέρα από όλα τα υπόλοιπα που κατάφερε στην καριέρα του, ίσως κυρίως γι’ αυτό το μάθημα. Μας έλεγε: «Κάνετε κάτι σπουδαίο κόβοντας μακέτα; Χαρτοκοπτική κάνετε…» και «η μακέτα σε τούτο το εξάμηνο θα είναι σε κλίμακα 1:1…». Σκοπός του; Να μάθει κανείς σαν φοιτητής να χειρίζεται εργαλεία θέλοντας να φτιάξει κάτι που ο ίδιος έχει σκεφτεί από πριν. Για να ξέρει όταν θα βγει στο επάγγελμα όχι μόνο ότι αυτό που θα σχεδιάσει θα είναι εφαρμόσιμο, αλλά να μπορεί να δώσει και τις σωστές οδηγίες στους μαστόρους. Για να μην έχουμε αρχιτέκτονες που δεν σηκώθηκαν ποτέ από την καρέκλα του σχεδιαστηρίου… 

Την άνοιξη του 1994 όντας στο πρώτο έτος της σχολής, είδα μια μέρα το αίθριο του κτιρίου Αβέρωφ να γεμίζει με τάβλες, λαμαρίνες, σχοινιά και φοιτητές με εργαλεία στα χέρια. Ο καιρός ήταν εξαιρετικός, και η φασαρία που θα ακολουθούσε δεν θα επέτρεπε να γίνουν άλλα μαθήματα στο κτίριο. Όλοι, συνεπώς, θα καθόμασταν έξω… Για καμία βδομάδα… Ήταν η πρώτη μας γνωριμία με το μάθημα. Οι φοιτητές και φοιτήτριες έγιναν μάστοροι και μαστόρισσες. Θέμα εκείνου το εξαμήνου μια πλωτή κατασκευή που να χωρά ένα άτομο και να έχει τη δυνατότητα πλοήγησης. Θυμάμαι που κολλούσα πριτσίνια στα πλαϊνά μιας κατασκευής κάτι φίλων… Και βέβαια λίγες μέρες πριν την παρουσίαση κατασκευάστηκε μια δεξαμενή στο κέντρο του αιθρίου η οποία γέμισε με νερό. Η παρουσίαση συνοδευόταν από μουσική, ποτά και τις απαραίτητες -πλην προβλεπόμενες- βουτιές! Μια ωραιότατη γιορτή πριν πάμε στο καλοκαίρι…



Αρχιτεκτονικές διαδρομές: http://tsalapetinos.blogspot.gr/2011/03/blog-post_15.html
Την προηγούμενη χρονιά (1993) το θέμα ήταν μια μικρή σκάλα με 4-5 ρίχτια, η οποία θα οδηγούσε σε μικρή εξέδρα. Εκεί κάποιος φοιτητής θα έπαιζε ένα μικρό μονόπρακτο για κάποια υποθετική παράσταση… 

Μέχρι να φτάσουμε στο 4ο έτος (1997), τα πράματα είχαν ζορίσει. Οι φιλοδοξίες είχαν ανεβάσει τον πήχη. Και η εκφώνηση του θέματος έλεγε: Φορέας μήκους 4,50 μ. που να αντέχει αναρτώμενο βάρος 50 κιλών και άνω. Θα κατασκευάζονταν στο αίθριο δύο πύργοι από σκαλωσιές και οι φορείς απλώς θα εδράζονταν και θα μεταβίβαζαν το βάρος κάθετα επάνω στους πύργους. Δεν θα στερεώνονταν με κανένα τρόπο... Είχαμε 2 μήνες να σχεδιάσουμε και να σκεφτούμε όλες τις λεπτομέρειες. Οι συνθετικές αποφάσεις έπρεπε να είναι γρήγορες, δεν άντεχε πισωγυρίσματα το χρονοδιάγραμμα γιατί έπονταν κι άλλες υποχρεώσεις, έπρεπε να σκεφτούμε υλικά, προμήθειες, συνδεσμολογίες, χρόνους κατασκευή. Και εκεί καταλάβαμε ότι και η πιο απλή απόφαση σήμαινε πολλά. Έπρεπε να σκεφτούμε από πού θα αγοράζαμε ακόμα και τις βίδες, τα συρματόσχοινα και τους εντατήρες. 

Αργότερα η πρόκληση έγινε μεγαλύτερη. Ζητούμενο ήταν να αναρτηθεί από το φορέα βάρος πολλαπλάσιο του ιδίου βάρους του φορέα! Με άλλα λόγια θα μετρούσαμε πόσες φορές το ίδιον βάρος μπορούσαμε να σηκώσουμε. Άρα έπρεπε να έχουμε αποτέλεσμα με όσο το δυνατόν πιο ελαφριά κατασκευή. Η ιδέα έπεσε: «Τι πιο ελαφρύ από το χαρτί;» Θα κατασκευάζαμε ένα γραμμικό χωρο-δικτύωμα από χοντρούς χαρτονένιους κυλίνδρους. Τους οποίους θα βρίσκαμε σε μαγαζί που πουλούσε μοκέτες με το μέτρο. Θα ζητούσαμε τους κυλίνδρους που τυλίγονται οι μοκέτες, που κατά πάσα βεβαιότητα τους είχαν για πέταμα. Πήραμε σβάρνα λοιπόν τα χαλάδικα!

Θέλοντας να μειώσουμε ακόμα περισσότερο το βάρος, είπαμε να αντικαταστήσουμε εκείνα τα γραμμικά στοιχεία που εφελκύονταν με συρματόσχοινα. Θα έμεναν κύλινδροι όπου είχαμε προβλέψει στρέψη, θλίψη και λυγισμό. 

Το επόμενο πρόβλημα ήταν η συνδεσμολογία. Καταλήξαμε να ταπώσουμε τις άκρες των κυλίνδρων με τάκους από σουηδική ξυλεία. Θα ήταν κομμένοι υπό την κατάλληλη γωνία και θα «έκλειναν» με λαπάτσες και μπουλόνια. 

Και σιγά-σιγά βρήκαμε όλα όσα θα χρειαζόμασταν. Κι έφτασε και η πολυαναμενόμενη εβδομάδα που θα κατασκευάζαμε. Δευτέρα ξεκινήσαμε, την επόμενη Δευτέρα θα γινόταν η παρουσίαση. Ένα ακόμα σπουδαίο μάθημα εκείνης της εβδομάδας ήταν ο αυτοσχεδιασμός. Η ανταπόκριση στο αναπάντεχο. Σε εκείνο που δεν έχεις προβλέψει. Θυμάμαι ακόμα τον κ. Παναγιώτη Τουλιάτο, ο οποίος δεν ήταν εισηγητής του μαθήματος εκείνο το εξάμηνο, αλλά περνώντας από την κατασκευή ένα μεσημέρι, ως λάτρης του ξύλου που είναι, ξεκινά να διορθώνει… «Πως εφελκύεται αυτό; τι τάσεις παίρνει εκείνο; ποια η συνισταμένη;…» Μας έπεισε εύκολα και ταυτόχρονα μας έβαλε σε αναθεώρηση του προγράμματος! Ευτυχώς δεν ήταν μεγάλες οι μεταβολές που χρειάστηκε να γίνουν και τελικά δεν ξεφύγαμε από το ...χρονοδιάγραμμα.


Θυμάμαι όμως να φτάνω το πρωί στο πολυτεχνείο και να φεύγω βράδυ. Θυμάμαι να μπαίνω στο λεωφορείο και να είμαι κατάκοπος αλλά τόσο μα τόσο γεμάτος από την ημέρα μου.

Ήρθε η ώρα της δοκιμής. Έπρεπε να δοκιμάσουμε τα 50 κιλά. Είχα μια φίλη, ήταν δεν ήταν 50 κιλά… αλλά φοβόταν! Δεν ανέβαινε. Ένας άλλος φίλος ήταν 60 με 65 κιλά. «Δεν βαριέσαι, θα το ρισκάρουμε…» είπαμε, αλλά εκείνος αργούσε να φανεί. Κρεμάστηκα λοιπόν ο ίδιος με τα 80 κιλά μου (…τότε!) και ω, του θαύματος τα άντεξε χωρίς το παραμικρό. Ήμασταν έτοιμοι! Ήταν Παρασκευή και είχαμε τελειώσει…

Έφτασε και η Δευτέρα! Ένας χάρτινος γραμμικός φορέας περίμενε τη σειρά του να ζυγιστεί… «Εντεκάμιση κιλά» είπε με χαμόγελο ο ζυγιστής κ. Ζαχαρόπουλος. Και όταν ήρθε η σειρά του να ανέβει σήκωσε 135 κιλά! Περίπου 12 φορές το βάρος του! Ένας κύλινδρος δεν άντεχε, είχε αρχίσει να λυγίζει και να εμφανίζει παραμόρφωση. Στα 135 κιλά δεν γίνεται να τα έχεις ζυγίσει όλα με τόση ακρίβεια! Κι έτσι η κατασκευή κατέβηκε. Το χειροκρότημα και τα χαμόγελα όλων ήταν η επιβράβευση. Όπως για κάθε έναν από εμάς που ανέβαινε στη σκαλωσιά… 

του "συμμαθητή" Θανάση Δημουλά
Την επόμενη χρονιά (1998) το θέμα ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο. Οι σκαλωσιές θα υπήρχαν και πάλι, μόνο που τώρα οι μάστοροι-φοιτητές θα κατασκεύαζαν μια γέφυρα με πρόβλεψη να αντέχει το βάρος ενός ανθρώπου. Όμως τα πράματα δεν πήγαν κατ’ ευχήν. Κάποιοι θέλησαν, από υπερβάλλοντα ζήλο, να ανέβουν …όλοι μαζί. Ένας εντατήρας από κάτω δεν άντεξε την πίεση, και η αλυσιδωτή αντίδραση κατέστρεψε όλο το προεντεταμένο σύστημα.


Η κριτική που δέχτηκε ο Δημήτρης Μπίρης και το επιτελείο για το συμβάν ήταν που τον έκανε να αποφασίσει να μεταφέρει το μάθημα την επόμενη χρονιά (1999) στην παραλία του Λεωνιδίου! Θέμα: Ο πύργος του ναυαγοσώστη! Το μάθημα έχει καταφέρει πια να απογειώσει τη φαντασία. Μονάχα που οι μη συμμετέχοντες δεν θα παρακολουθούσαν τη γιορτή εκείνη την άνοιξη. Καμιά δεκαριά ημέρες μετά ο Δημήτρης Μπίρης και οι φοιτητές επιστρέφουν από την παραλία με πλούσιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό το οποίο προβάλλεται στο κτίριο Αβέρωφ. Στο τέλος όλοι χειροκροτούν για πολλή ώρα! ...Όρθιοι! 

Κάπου εκεί έπρεπε πια να αποφασίσουμε και το θέμα της διπλωματικής εργασίας. Η ιδέα υπήρχε: Ένας γερανός ο οποίος να έχει τη δυνατότητα ανύψωσης φορτίου, και με την ίδια κινητήρια ώθηση να μπορεί να μετατοπίζει το φορτίο οριζόντια στον άνω όροφο του αιθρίου του κτιρίου Αβέρωφ. Η ιδέα τελικά απορρίφθηκε από εμάς τους ίδιους για λόγους πέρα από το αντικείμενο του μαθήματος. Ένα χρόνο μετά (2002) το κινητό τηλέφωνο μου χτυπά στο στρατόπεδο της Ξάνθης. Μια φωνή μου λέει: «Μάντεψε ποιο θα είναι φέτος το θέμα της Οικοδομικής…» 


Update 20-3-2015: Μια φωτογραφία από εκείνη τη χρονιά είναι σήμερα -δεκαπέντε χρόνια μετά- 
η κεντρική φωτογραφία της ιστοσελίδας της Αρχιτεκτονικής του Ε.Μ.Π. 
Το γεγονός τονίζει τη σημαντικότητα του μαθήματος αν και επιλεγόμενο
και οπωσδήποτε την ανάγκη διατήρησης εκείνης της μνήμης!!!
Εκείνο το μάθημα δεν γίνεται σήμερα...
comments powered by Disqus